📘 Electrician Trade Second Year Syllabus २०२३
📋 Revised Syllabus
🌐 Bilingual
📌 Professional Skills & Knowledge – DC Machines | AC Motors | Alternators | Electronics | Control Panels | Solar | EV Charging
📖 Revised Syllabus २०२३ – Complete Second Year Detailed Syllabus with Professional Skills (Trade Practical) and Professional Knowledge (Trade Theory).
📖 Revised Syllabus २०२३ – Second Year चा संपूर्ण Detailed Syllabus Professional Skills (Trade Practical) व Professional Knowledge (Trade Theory) सह.
🔰 DC Machines – Plan, execute commissioning and evaluate performance of DC machines
Practical: 35 Hrs | Theory: 09 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 107. Identify terminals, parts and connections of different types of DC machines.
- 107. वेगवेगळ्या प्रकारच्या डीसी मशीन्सचे टर्मिनल्स, भाग व कनेक्शन्स ओळखणे.
- 108. Measure field and armature resistance of DC machines.
- 108. डीसी मशीन्सची फील्ड व आर्मेचर रेझिस्टन्स मोजणे.
- 109. Determine build up voltage of DC shunt generator with varying field excitation and performance analysis on load.
- 109. व्हेरिंग फील्ड उत्तेजनासह डीसी शंट जनरेटरचे बिल्ड अप व्होल्टेज निश्चित करणे व लोडवर कार्यक्षमता विश्लेषण.
- 110. Test for continuity and insulation resistance of DC machine.
- 110. डीसी मशीनची कंटिन्युटी व इन्सुलेशन रेझिस्टन्स तपासणे.
- 111. Start, run and reverse direction of rotation of DC series, shunt and compound motors.
- 111. डीसी सीरीज, शंट व कंपाउंड मोटर्स स्टार्ट, रन व रोटेशनची दिशा बदलणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
General concept of rotating electrical machines. Principle of DC generator. Use of Armature, Field Coil, Polarity, Yoke, Cooling Fan, Commutator, slip ring and Brushes, Laminated core etc. E.M.F. equation. Separately excited and self-excited generators. Series, shunt and compound generators.
General concept of rotating electrical machines. Principle of DC generator. Use of Armature, Field Coil, Polarity, Yoke, Cooling Fan, Commutator, slip ring and Brushes, Laminated core etc. E.M.F. equation. Separately excited and self-excited generators. Series, shunt and compound generators.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
रोटेटिंग इलेक्ट्रिकल मशीन्सची सामान्य संकल्पना. डीसी जनरेटरचे तत्त्व. आर्मेचर, फील्ड कॉइल, पोलॅरिटी, योक, कूलिंग फॅन, कम्युटेटर, स्लिप रिंग व ब्रशेस, लॅमिनेटेड कोर इ. चा वापर. E.M.F. समीकरण. सेपरेटली एक्सायटेड व सेल्फ-एक्सायटेड जनरेटर्स. सीरीज, शंट व कंपाउंड जनरेटर्स.
रोटेटिंग इलेक्ट्रिकल मशीन्सची सामान्य संकल्पना. डीसी जनरेटरचे तत्त्व. आर्मेचर, फील्ड कॉइल, पोलॅरिटी, योक, कूलिंग फॅन, कम्युटेटर, स्लिप रिंग व ब्रशेस, लॅमिनेटेड कोर इ. चा वापर. E.M.F. समीकरण. सेपरेटली एक्सायटेड व सेल्फ-एक्सायटेड जनरेटर्स. सीरीज, शंट व कंपाउंड जनरेटर्स.
🔰 Execute testing, and maintenance of DC machines and motor starters
Practical: 77 Hrs | Theory: 24 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 112. Perform no load and load test and determine characteristics of series and shunt generators.
- 112. नो लोड व लोड टेस्ट करणे व सीरीज व शंट जनरेटर्सची वैशिष्ट्ये निश्चित करणे.
- 113. Perform no load and load test and determine characteristics of compound generators (cumulative and differential).
- 113. नो लोड व लोड टेस्ट करणे व कंपाउंड जनरेटर्सची वैशिष्ट्ये निश्चित करणे (क्युम्युलेटिव्ह व डिफरेंशियल).
- 114. Practice dismantling and assembling in DC shunt motor.
- 114. डीसी शंट मोटरचे डिसमँटलिंग व असेंबलिंग करण्याचा सराव.
- 115. Practice dismantling and assembling in DC compound generator.
- 115. डीसी कंपाउंड जनरेटरचे डिसमँटलिंग व असेंबलिंग करण्याचा सराव.
- 116. Conduct performance analysis of DC series, shunt and compound motors.
- 116. डीसी सीरीज, शंट व कंपाउंड मोटर्सचे कार्यक्षमता विश्लेषण करणे.
- 117. Dismantle and identify parts of three point and four-point DC motor starters.
- 117. थ्री पॉइंट व फोर-पॉइंट डीसी मोटर स्टार्टर्सचे भाग डिसमँटल करणे व ओळखणे.
- 118. Assemble, Service and repair three point and four-point DC motor starters.
- 118. थ्री पॉइंट व फोर-पॉइंट डीसी मोटर स्टार्टर्स असेंबल, सर्व्हिस व दुरुस्ती करणे.
- 119. Practice maintenance of carbon brushes, brush holders, Commutator and sliprings.
- 119. कार्बन ब्रशेस, ब्रश होल्डर्स, कम्युटेटर व स्लिप रिंग्सची देखभाल करण्याचा सराव.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Armature reaction, Commutation, inter poles and connection of inter poles. Parallel Operation of DC Generators. Load characteristics of DC generators. Application, losses & efficiency of DC Generators. Routine & maintenance. Principle and types of DC motor. Relation between applied voltage back e.m.f., armature voltage drop, speed and flux of DC motor. DC motor Starters, relation between torque, flux and armature current. Changing the direction of rotation. Characteristics, Losses & Efficiency of DC motors.
Armature reaction, Commutation, inter poles and connection of inter poles. Parallel Operation of DC Generators. Load characteristics of DC generators. Application, losses & efficiency of DC Generators. Routine & maintenance. Principle and types of DC motor. Relation between applied voltage back e.m.f., armature voltage drop, speed and flux of DC motor. DC motor Starters, relation between torque, flux and armature current. Changing the direction of rotation. Characteristics, Losses & Efficiency of DC motors.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
आर्मेचर रिॲक्शन, कम्युटेशन, इंटर पोल्स व इंटर पोल्सचे कनेक्शन. डीसी जनरेटर्सचे समांतर संचालन. डीसी जनरेटर्सची लोड वैशिष्ट्ये. डीसी जनरेटर्सचे उपयोग, नुकसान व कार्यक्षमता. रुटिन व देखभाल. डीसी मोटरचे तत्त्व व प्रकार. लागू व्होल्टेज, बॅक e.m.f., आर्मेचर व्होल्टेज ड्रॉप, स्पीड व फ्लक्स यांच्यातील संबंध. डीसी मोटर स्टार्टर्स, टॉर्क, फ्लक्स व आर्मेचर करंट यांच्यातील संबंध. रोटेशनची दिशा बदलणे. डीसी मोटर्सची वैशिष्ट्ये, नुकसान व कार्यक्षमता.
आर्मेचर रिॲक्शन, कम्युटेशन, इंटर पोल्स व इंटर पोल्सचे कनेक्शन. डीसी जनरेटर्सचे समांतर संचालन. डीसी जनरेटर्सची लोड वैशिष्ट्ये. डीसी जनरेटर्सचे उपयोग, नुकसान व कार्यक्षमता. रुटिन व देखभाल. डीसी मोटरचे तत्त्व व प्रकार. लागू व्होल्टेज, बॅक e.m.f., आर्मेचर व्होल्टेज ड्रॉप, स्पीड व फ्लक्स यांच्यातील संबंध. डीसी मोटर स्टार्टर्स, टॉर्क, फ्लक्स व आर्मेचर करंट यांच्यातील संबंध. रोटेशनची दिशा बदलणे. डीसी मोटर्सची वैशिष्ट्ये, नुकसान व कार्यक्षमता.
🔰 Distinguish, organize and perform motor winding
Practical: 35 Hrs | Theory: 09 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 120. Perform speed control of DC motors – field and armature control method.
- 120. डीसी मोटर्सचे स्पीड कंट्रोल करणे – फील्ड व आर्मेचर कंट्रोल पद्धत.
- 121. Carry out overhauling of DC machines.
- 121. डीसी मशीन्सची ओव्हरहॉलिंग करणे.
- 122. Perform DC machine winding by developing connection diagram, test on growler and assemble.
- 122. कनेक्शन डायग्राम विकसित करून डीसी मशीन वाइंडिंग करणे, ग्रॉलरवर चाचणी करणे व असेंबल करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Methods of speed control of DC motors. Lap and wave winding and related terms.
Methods of speed control of DC motors. Lap and wave winding and related terms.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
डीसी मोटर्सच्या स्पीड कंट्रोलच्या पद्धती. लॅप व वेव्ह वाइंडिंग व संबंधित संज्ञा.
डीसी मोटर्सच्या स्पीड कंट्रोलच्या पद्धती. लॅप व वेव्ह वाइंडिंग व संबंधित संज्ञा.
🔰 Plan, execute commissioning and evaluate performance of AC motors
Practical: 80 Hrs | Theory: 26 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 123. Identify parts and terminals of three phase AC motors.
- 123. थ्री फेज एसी मोटर्सचे भाग व टर्मिनल्स ओळखणे.
- 124. Make an internal connection of automatic star-delta starter with three contactors.
- 124. तीन कॉन्टॅक्टर्ससह ऑटोमॅटिक स्टार-डेल्टा स्टार्टरचे इंटरनल कनेक्शन करणे.
- 125. Connect, start and run three phase induction motors by using DOL, star-delta and auto-transformer starters.
- 125. DOL, स्टार-डेल्टा व ऑटो-ट्रान्सफॉर्मर स्टार्टर्स वापरून थ्री फेज इंडक्शन मोटर्स कनेक्ट, स्टार्ट व रन करणे.
- 126. Connect, start, run and reverse direction of rotation of slip-ring motor through rotor resistance starter and determine performance characteristic.
- 126. रोटर रेझिस्टन्स स्टार्टरद्वारे स्लिप-रिंग मोटर कनेक्ट, स्टार्ट, रन व रोटेशनची दिशा बदलणे व कार्यक्षमता वैशिष्ट्ये निश्चित करणे.
- 127. Determine the efficiency of squirrel cage induction motor by brake test.
- 127. ब्रेक टेस्टद्वारे स्क्विरल केज इंडक्शन मोटरची कार्यक्षमता निश्चित करणे.
- 128. Determine the efficiency of three phase squirrel cage induction motor by no load test and blocked rotor test.
- 128. नो लोड टेस्ट व ब्लॉक्ड रोटर टेस्टद्वारे थ्री फेज स्क्विरल केज इंडक्शन मोटरची कार्यक्षमता निश्चित करणे.
- 129. Measure slip and power factor to draw speed-torque (slip/torque) characteristics.
- 129. स्लिप व पॉवर फॅक्टर मोजणे व स्पीड-टॉर्क (स्लिप/टॉर्क) वैशिष्ट्ये काढणे.
- 130. Test for continuity and insulation resistance of three phase induction motors.
- 130. थ्री फेज इंडक्शन मोटर्सची कंटिन्युटी व इन्सुलेशन रेझिस्टन्स तपासणे.
- 131. Perform speed control of three phase induction motors by various methods like rheostatic control, autotransformer etc.
- 131. रियोस्टॅटिक कंट्रोल, ऑटोट्रान्सफॉर्मर इ. पद्धतींनी थ्री फेज इंडक्शन मोटर्सचे स्पीड कंट्रोल करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Working principle of three phase induction motor. Squirrel Cage Induction motor, Slip-ring induction motor; construction, characteristics, Slip and Torque. Different types of starters for three phase induction motors, its necessity, basic contactor circuit, parts and their functions. Single phasing prevention. No load test and blocked rotor test of induction motor. Losses & efficiency. Various methods of speed control. Braking system of motor. Maintenance and repair.
Working principle of three phase induction motor. Squirrel Cage Induction motor, Slip-ring induction motor; construction, characteristics, Slip and Torque. Different types of starters for three phase induction motors, its necessity, basic contactor circuit, parts and their functions. Single phasing prevention. No load test and blocked rotor test of induction motor. Losses & efficiency. Various methods of speed control. Braking system of motor. Maintenance and repair.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
थ्री फेज इंडक्शन मोटरचे कार्य तत्त्व. स्क्विरल केज इंडक्शन मोटर, स्लिप-रिंग इंडक्शन मोटर; बांधणी, वैशिष्ट्ये, स्लिप व टॉर्क. थ्री फेज इंडक्शन मोटर्ससाठी वेगवेगळ्या प्रकारचे स्टार्टर्स, त्यांची आवश्यकता, मूलभूत कॉन्टॅक्टर सर्किट, भाग व त्यांची कार्ये. सिंगल फेसिंग प्रिव्हेंशन. इंडक्शन मोटरची नो लोड टेस्ट व ब्लॉक्ड रोटर टेस्ट. नुकसान व कार्यक्षमता. स्पीड कंट्रोलच्या विविध पद्धती. मोटरची ब्रेकिंग सिस्टम. देखभाल व दुरुस्ती.
थ्री फेज इंडक्शन मोटरचे कार्य तत्त्व. स्क्विरल केज इंडक्शन मोटर, स्लिप-रिंग इंडक्शन मोटर; बांधणी, वैशिष्ट्ये, स्लिप व टॉर्क. थ्री फेज इंडक्शन मोटर्ससाठी वेगवेगळ्या प्रकारचे स्टार्टर्स, त्यांची आवश्यकता, मूलभूत कॉन्टॅक्टर सर्किट, भाग व त्यांची कार्ये. सिंगल फेसिंग प्रिव्हेंशन. इंडक्शन मोटरची नो लोड टेस्ट व ब्लॉक्ड रोटर टेस्ट. नुकसान व कार्यक्षमता. स्पीड कंट्रोलच्या विविध पद्धती. मोटरची ब्रेकिंग सिस्टम. देखभाल व दुरुस्ती.
🔰 Distinguish, organize and perform motor winding (Continued)
Practical: 23 Hrs | Theory: 09 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 132. Perform winding of three phase AC motor by developing connection diagram, test and assemble.
- 132. कनेक्शन डायग्राम विकसित करून थ्री फेज एसी मोटरचे वाइंडिंग करणे, चाचणी करणे व असेंबल करणे.
- 133. Maintain, service and troubleshoot the AC motor starter.
- 133. एसी मोटर स्टार्टरची देखभाल, सर्व्हिसिंग व ट्रबलशूटिंग.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Concentric/ distributed, single/ double layer winding and related terms.
Concentric/ distributed, single/ double layer winding and related terms.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
कॉन्सेंट्रिक/ डिस्ट्रिब्युटेड, सिंगल/ डबल लेयर वाइंडिंग व संबंधित संज्ञा.
कॉन्सेंट्रिक/ डिस्ट्रिब्युटेड, सिंगल/ डबल लेयर वाइंडिंग व संबंधित संज्ञा.
🔰 Plan, execute commissioning and evaluate performance of AC motors – Single Phase
Practical: 39 Hrs | Theory: 12 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 134. Identify parts and terminals of different types of single-phase AC motors.
- 134. वेगवेगळ्या प्रकारच्या सिंगल-फेज एसी मोटर्सचे भाग व टर्मिनल्स ओळखणे.
- 135. Install, connect and determine performance of single-phase AC motors.
- 135. सिंगल-फेज एसी मोटर्स इन्स्टॉल, कनेक्ट करणे व कार्यक्षमता निश्चित करणे.
- 136. Start, run and reverse the direction of rotation of single-phase AC motors.
- 136. सिंगल-फेज एसी मोटर्स स्टार्ट, रन व रोटेशनची दिशा बदलणे.
- 137. Practice on speed control of single-phase AC motors.
- 137. सिंगल-फेज एसी मोटर्सचे स्पीड कंट्रोल करण्याचा सराव.
- 138. Compare starting and running winding currents of a capacitor run motor at various loads and measure the speed.
- 138. कॅपेसिटर रन मोटरच्या विविध लोड्सवर स्टार्टिंग व रनिंग वाइंडिंग करंट्सची तुलना करणे व स्पीड मोजणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Working principle, different method of starting and running of various single-phase AC motors. Domestic and industrial applications of different single-phase AC motors. Characteristics, losses and efficiency.
Working principle, different method of starting and running of various single-phase AC motors. Domestic and industrial applications of different single-phase AC motors. Characteristics, losses and efficiency.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
कार्य तत्त्व, वेगवेगळ्या सिंगल-फेज एसी मोटर्सच्या स्टार्टिंग व रनिंगच्या पद्धती. वेगवेगळ्या सिंगल-फेज एसी मोटर्सचे घरगुती व औद्योगिक उपयोग. वैशिष्ट्ये, नुकसान व कार्यक्षमता.
कार्य तत्त्व, वेगवेगळ्या सिंगल-फेज एसी मोटर्सच्या स्टार्टिंग व रनिंगच्या पद्धती. वेगवेगळ्या सिंगल-फेज एसी मोटर्सचे घरगुती व औद्योगिक उपयोग. वैशिष्ट्ये, नुकसान व कार्यक्षमता.
🔰 Distinguish, organize and perform motor winding (Continued)
Practical: 50 Hrs | Theory: 12 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 139. Carry out maintenance, service and repair of single-phase AC motors.
- 139. सिंगल-फेज एसी मोटर्सची देखभाल, सर्व्हिसिंग व दुरुस्ती करणे.
- 140. Practice on single/double layer and concentric winding for AC motors, testing and assembling.
- 140. एसी मोटर्ससाठी सिंगल/डबल लेयर व कॉन्सेंट्रिक वाइंडिंग, चाचणी व असेंबलिंगचा सराव.
- 141. Connect, start, run and reverse the direction of rotation of universal motor.
- 141. युनिव्हर्सल मोटर कनेक्ट, स्टार्ट, रन व रोटेशनची दिशा बदलणे.
- 142. Carry out maintenance and servicing of universal motor.
- 142. युनिव्हर्सल मोटरची देखभाल व सर्व्हिसिंग करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Concentric/ distributed, single/ double layer winding and related terms. Troubleshooting of single-phase AC induction motors and universal motor.
Concentric/ distributed, single/ double layer winding and related terms. Troubleshooting of single-phase AC induction motors and universal motor.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
कॉन्सेंट्रिक/ डिस्ट्रिब्युटेड, सिंगल/ डबल लेयर वाइंडिंग व संबंधित संज्ञा. सिंगल-फेज एसी इंडक्शन मोटर्स व युनिव्हर्सल मोटरचे ट्रबलशूटिंग.
कॉन्सेंट्रिक/ डिस्ट्रिब्युटेड, सिंगल/ डबल लेयर वाइंडिंग व संबंधित संज्ञा. सिंगल-फेज एसी इंडक्शन मोटर्स व युनिव्हर्सल मोटरचे ट्रबलशूटिंग.
🔰 Alternator & MG Set – Plan, execute testing, evaluate performance and carry out maintenance
Practical: 75 Hrs | Theory: 22 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 143. Install an alternator, identify parts and terminals of alternator.
- 143. अल्टरनेटर इन्स्टॉल करणे, अल्टरनेटरचे भाग व टर्मिनल्स ओळखणे.
- 144. Test for continuity and insulation resistance of alternator.
- 144. अल्टरनेटरची कंटिन्युटी व इन्सुलेशन रेझिस्टन्स तपासणे.
- 145. Connect, start and run an alternator and build up the voltage.
- 145. अल्टरनेटर कनेक्ट, स्टार्ट व रन करणे व व्होल्टेज बिल्ड अप करणे.
- 146. Determine the load performance and voltage regulation of three phase alternator.
- 146. थ्री फेज अल्टरनेटरची लोड कार्यक्षमता व व्होल्टेज रेग्युलेशन निश्चित करणे.
- 147. Parallel operation and synchronization of three phase alternators.
- 147. थ्री फेज अल्टरनेटर्सचे समांतर संचालन व सिंक्रोनायझेशन.
- 148. Install a synchronous motor, identify its parts and terminals.
- 148. सिंक्रोनस मोटर इन्स्टॉल करणे, त्याचे भाग व टर्मिनल्स ओळखणे.
- 149. Connect, start and plot V-curves for synchronous motor under different excitation and load conditions.
- 149. सिंक्रोनस मोटर कनेक्ट, स्टार्ट करणे व वेगवेगळ्या उत्तेजन व लोड स्थितीत V-वक्र काढणे.
- 150. Identify parts and terminals of MG set.
- 150. एमजी सेटचे भाग व टर्मिनल्स ओळखणे.
- 151. Start and load MG set with 3 phase induction motor coupled to DC shunt generator.
- 151. थ्री फेज इंडक्शन मोटर डीसी शंट जनरेटरसह कपल करून एमजी सेट स्टार्ट व लोड करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Principle of alternator, e.m.f. equation, relation between poles, speed and frequency. Types and construction. Efficiency, characteristics, regulation, phase sequence and parallel operation. Effect of changing the field excitation and power factor correction. Working principle of synchronous motor. Effect of change of excitation and load. V and anti V curve. Power factor improvement. Rotary Converter, MG Set description and Maintenance.
Principle of alternator, e.m.f. equation, relation between poles, speed and frequency. Types and construction. Efficiency, characteristics, regulation, phase sequence and parallel operation. Effect of changing the field excitation and power factor correction. Working principle of synchronous motor. Effect of change of excitation and load. V and anti V curve. Power factor improvement. Rotary Converter, MG Set description and Maintenance.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
अल्टरनेटरचे तत्त्व, e.m.f. समीकरण, पोल्स, स्पीड व फ्रिक्वेन्सी यांच्यातील संबंध. प्रकार व बांधणी. कार्यक्षमता, वैशिष्ट्ये, रेग्युलेशन, फेज सिक्वेन्स व समांतर संचालन. फील्ड उत्तेजन बदलण्याचा प्रभाव व पॉवर फॅक्टर सुधारणा. सिंक्रोनस मोटरचे कार्य तत्त्व. उत्तेजन व भार बदलण्याचा प्रभाव. V व anti V वक्र. पॉवर फॅक्टर सुधारणा. रोटरी कन्व्हर्टर, एमजी सेट वर्णन व देखभाल.
अल्टरनेटरचे तत्त्व, e.m.f. समीकरण, पोल्स, स्पीड व फ्रिक्वेन्सी यांच्यातील संबंध. प्रकार व बांधणी. कार्यक्षमता, वैशिष्ट्ये, रेग्युलेशन, फेज सिक्वेन्स व समांतर संचालन. फील्ड उत्तेजन बदलण्याचा प्रभाव व पॉवर फॅक्टर सुधारणा. सिंक्रोनस मोटरचे कार्य तत्त्व. उत्तेजन व भार बदलण्याचा प्रभाव. V व anti V वक्र. पॉवर फॅक्टर सुधारणा. रोटरी कन्व्हर्टर, एमजी सेट वर्णन व देखभाल.
🔰 Electronics – Assemble simple electronic circuits and test for functioning
Practical: 99 Hrs | Theory: 31 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 152. Determine the value of resistance by colour code and identify types.
- 152. कलर कोडद्वारे रेझिस्टन्सचे मूल्य निश्चित करणे व प्रकार ओळखणे.
- 153. Test active and passive electronic components and its applications.
- 153. ऍक्टिव्ह व पॅसिव्ह इलेक्ट्रॉनिक घटकांची चाचणी व त्यांचे उपयोग.
- 154. Determine V-I characteristics of semiconductor diode.
- 154. सेमीकंडक्टर डायोडची V-I वैशिष्ट्ये निश्चित करणे.
- 155. Construct half wave, full wave and bridge rectifiers using semiconductor diode.
- 155. सेमीकंडक्टर डायोड वापरून हाफ वेव्ह, फुल वेव्ह व ब्रिज रेक्टिफायर बांधणे.
- 156. Check transistors for their functioning by identifying its type and terminals.
- 156. ट्रान्झिस्टरचा प्रकार व टर्मिनल्स ओळखून त्यांचे कार्य तपासणे.
- 157. Bias the transistor and determine its characteristics.
- 157. ट्रान्झिस्टरला बायस करणे व त्याची वैशिष्ट्ये निश्चित करणे.
- 158. Use transistor as an electronic switch and series voltage regulator.
- 158. ट्रान्झिस्टरचा इलेक्ट्रॉनिक स्विच व सीरीज व्होल्टेज रेग्युलेटर म्हणून वापर.
- 159. Operate and set the required frequency using function generator.
- 159. फंक्शन जनरेटर वापरून आवश्यक फ्रिक्वेन्सी सेट करणे व चालवणे.
- 160. Make a printed circuit board for power supply.
- 160. पॉवर सप्लायसाठी प्रिंटेड सर्किट बोर्ड तयार करणे.
- 161. Construct simple circuits containing UJT for triggering and FET as an amplifier.
- 161. UJT ट्रिगरिंगसाठी व FET अॅम्प्लिफायर म्हणून असलेली साधी सर्किट्स बांधणे.
- 162. Troubleshoot defects in simple power supplies.
- 162. साध्या पॉवर सप्लायमधील दोष ट्रबलशूट करणे.
- 163. Construct power control circuit by SCR, Diac, Triac and IGBT.
- 163. SCR, Diac, Triac व IGBT द्वारे पॉवर कंट्रोल सर्किट बांधणे.
- 164. Construct variable DC stabilized power supply using IC.
- 164. IC वापरून व्हेरिएबल DC स्टॅबिलाइज्ड पॉवर सप्लाय बांधणे.
- 165. Practice on various logics by use of logic gates and circuits.
- 165. लॉजिक गेट्स व सर्किट्स वापरून विविध लॉजिक्सचा सराव.
- 166. Generate and demonstrate wave shapes for voltage and current of rectifier, single stage amplifier and oscillator using CRO.
- 166. CRO वापरून रेक्टिफायर, सिंगल स्टेज अॅम्प्लिफायर व ऑसिलेटरच्या व्होल्टेज व करंटसाठी वेव्ह शेप्स तयार करणे व दाखवणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Resistors – colour code, types and characteristics. Active and passive components. Atomic structure and semiconductor theory. P-N junction, classification, specifications, biasing and characteristics of diodes. Rectifier circuit – half wave, full wave, bridge rectifiers and filters. Principle of operation, types, characteristics and various configuration of transistor. Application of transistor as a switch, voltage regulator and amplifier. Basic concept of power electronics devices. IC voltage regulators. Digital Electronics – Binary numbers, logic gates and combinational circuits. Working principle and uses of oscilloscope. Construction and working of SCR, DIAC, TRIAC and IGBT.
Resistors – colour code, types and characteristics. Active and passive components. Atomic structure and semiconductor theory. P-N junction, classification, specifications, biasing and characteristics of diodes. Rectifier circuit – half wave, full wave, bridge rectifiers and filters. Principle of operation, types, characteristics and various configuration of transistor. Application of transistor as a switch, voltage regulator and amplifier. Basic concept of power electronics devices. IC voltage regulators. Digital Electronics – Binary numbers, logic gates and combinational circuits. Working principle and uses of oscilloscope. Construction and working of SCR, DIAC, TRIAC and IGBT.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
रेझिस्टर्स – कलर कोड, प्रकार व वैशिष्ट्ये. ऍक्टिव्ह व पॅसिव्ह घटक. अणू रचना व सेमीकंडक्टर सिद्धांत. P-N जंक्शन, वर्गीकरण, स्पेसिफिकेशन्स, बायसिंग व डायोड्सची वैशिष्ट्ये. रेक्टिफायर सर्किट – हाफ वेव्ह, फुल वेव्ह, ब्रिज रेक्टिफायर्स व फिल्टर्स. ट्रान्झिस्टरचे कार्य तत्त्व, प्रकार, वैशिष्ट्ये व विविध कॉन्फिगरेशन. ट्रान्झिस्टरचा स्विच, व्होल्टेज रेग्युलेटर व अॅम्प्लिफायर म्हणून उपयोग. पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स उपकरणांची मूलभूत संकल्पना. IC व्होल्टेज रेग्युलेटर्स. डिजिटल इलेक्ट्रॉनिक्स – बायनरी संख्या, लॉजिक गेट्स व कॉम्बिनेशनल सर्किट्स. ऑसिलोस्कोपचे कार्य तत्त्व व उपयोग. SCR, DIAC, TRIAC व IGBT ची बांधणी व कार्य.
रेझिस्टर्स – कलर कोड, प्रकार व वैशिष्ट्ये. ऍक्टिव्ह व पॅसिव्ह घटक. अणू रचना व सेमीकंडक्टर सिद्धांत. P-N जंक्शन, वर्गीकरण, स्पेसिफिकेशन्स, बायसिंग व डायोड्सची वैशिष्ट्ये. रेक्टिफायर सर्किट – हाफ वेव्ह, फुल वेव्ह, ब्रिज रेक्टिफायर्स व फिल्टर्स. ट्रान्झिस्टरचे कार्य तत्त्व, प्रकार, वैशिष्ट्ये व विविध कॉन्फिगरेशन. ट्रान्झिस्टरचा स्विच, व्होल्टेज रेग्युलेटर व अॅम्प्लिफायर म्हणून उपयोग. पॉवर इलेक्ट्रॉनिक्स उपकरणांची मूलभूत संकल्पना. IC व्होल्टेज रेग्युलेटर्स. डिजिटल इलेक्ट्रॉनिक्स – बायनरी संख्या, लॉजिक गेट्स व कॉम्बिनेशनल सर्किट्स. ऑसिलोस्कोपचे कार्य तत्त्व व उपयोग. SCR, DIAC, TRIAC व IGBT ची बांधणी व कार्य.
🔰 Control Cabinets – Assemble accessories and carry out wiring
Practical: 82 Hrs | Theory: 24 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 167. Design layout of control cabinet, assemble control elements and wiring accessories for: (i) Local and remote control of induction motor. (ii) Forward and reverse operation of induction motor. (iii) Automatic star-delta starter with change of direction of rotation. (iv) Sequential control of three motors.
- 167. कंट्रोल कॅबिनेटचा लेआउट डिझाइन करणे, कंट्रोल एलिमेंट्स व वायरिंग अॅक्सेसरीज एकत्र करणे: (i) इंडक्शन मोटरचे लोकल व रिमोट कंट्रोल. (ii) इंडक्शन मोटरचे फॉरवर्ड व रिव्हर्स ऑपरेशन. (iii) रोटेशनची दिशा बदलण्यासह ऑटोमॅटिक स्टार-डेल्टा स्टार्टर. (iv) तीन मोटर्सचे सिक्वेन्शियल कंट्रोल.
- 168. Carry out wiring of control cabinet as per wiring diagram, bunching of XLPE cables, channeling, tying and checking etc.
- 168. वायरिंग डायग्रामनुसार कंट्रोल कॅबिनेटची वायरिंग करणे, XLPE केबल्सचे बंचिंग, चॅनेलिंग, टायिंग व चेकिंग इ.
- 169. Mount various control elements e.g. circuit breakers, relays, contactors and timers etc.
- 169. सर्किट ब्रेकर्स, रिले, कॉन्टॅक्टर्स व टाइमर्स इ. विविध कंट्रोल एलिमेंट्स माउंट करणे.
- 170. Identify and install required measuring instruments and sensors in control panel.
- 170. कंट्रोल पॅनेलमध्ये आवश्यक मापन यंत्रे व सेन्सर्स ओळखणे व इन्स्टॉल करणे.
- 171. Test the control panel for its performance.
- 171. कंट्रोल पॅनेलची कार्यक्षमता तपासणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Study and understand Layout drawing of control cabinet, power and control circuits. Various control elements: Isolators, pushbuttons, switches, indicators, MCB, fuses, relays, timers and limit switches etc. Wiring accessories: Race ways/ cable channel, DIN rail, terminal connectors, thimbles, lugs, ferrules, cable binding strap, buttons, cable ties, sleeves, gromats and clips etc. Testing of various control elements and circuits.
Study and understand Layout drawing of control cabinet, power and control circuits. Various control elements: Isolators, pushbuttons, switches, indicators, MCB, fuses, relays, timers and limit switches etc. Wiring accessories: Race ways/ cable channel, DIN rail, terminal connectors, thimbles, lugs, ferrules, cable binding strap, buttons, cable ties, sleeves, gromats and clips etc. Testing of various control elements and circuits.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
कंट्रोल कॅबिनेट, पॉवर व कंट्रोल सर्किट्सचे लेआउट ड्रॉइंग अभ्यासणे व समजून घेणे. विविध कंट्रोल एलिमेंट्स: आयसोलेटर्स, पुशबटणे, स्विचेस, इंडिकेटर्स, MCB, फ्यूज, रिले, टाइमर्स व लिमिट स्विचेस इ. वायरिंग अॅक्सेसरीज: रेस वे/ केबल चॅनेल, DIN रेल, टर्मिनल कनेक्टर्स, थिंबल्स, लग्स, फेरुल्स, केबल बाइंडिंग स्ट्रॅप, बटणे, केबल टाय, स्लीव्ह्ज, ग्रोमेट्स व क्लिप्स इ. विविध कंट्रोल एलिमेंट्स व सर्किट्सची चाचणी.
कंट्रोल कॅबिनेट, पॉवर व कंट्रोल सर्किट्सचे लेआउट ड्रॉइंग अभ्यासणे व समजून घेणे. विविध कंट्रोल एलिमेंट्स: आयसोलेटर्स, पुशबटणे, स्विचेस, इंडिकेटर्स, MCB, फ्यूज, रिले, टाइमर्स व लिमिट स्विचेस इ. वायरिंग अॅक्सेसरीज: रेस वे/ केबल चॅनेल, DIN रेल, टर्मिनल कनेक्टर्स, थिंबल्स, लग्स, फेरुल्स, केबल बाइंडिंग स्ट्रॅप, बटणे, केबल टाय, स्लीव्ह्ज, ग्रोमेट्स व क्लिप्स इ. विविध कंट्रोल एलिमेंट्स व सर्किट्सची चाचणी.
🔰 Speed Control – Perform speed control of AC and DC motors by using solid state devices
Practical: 50 Hrs | Theory: 11 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 172. Perform speed control of DC motor using thyristors / DC drive.
- 172. थायरिस्टर / DC ड्राइव्ह वापरून DC मोटरचे स्पीड कंट्रोल करणे.
- 173. Perform speed control and reversing the direction of rotation of AC motors by using thyristors / AC drive.
- 173. थायरिस्टर / AC ड्राइव्ह वापरून AC मोटर्सचे स्पीड कंट्रोल व रोटेशनची दिशा बदलणे.
- 174. Construct and test a universal motor speed controller using SCR.
- 174. SCR वापरून युनिव्हर्सल मोटर स्पीड कंट्रोलर बांधणे व चाचणी करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Working, parameters and applications of AC / DC drive. Speed control of 3 phase induction motor by using VVVF/AC Drive.
Working, parameters and applications of AC / DC drive. Speed control of 3 phase induction motor by using VVVF/AC Drive.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
AC / DC ड्राइव्हचे कार्य, पॅरामीटर्स व उपयोग. VVVF/AC ड्राइव्ह वापरून ३-फेज इंडक्शन मोटरचे स्पीड कंट्रोल.
AC / DC ड्राइव्हचे कार्य, पॅरामीटर्स व उपयोग. VVVF/AC ड्राइव्ह वापरून ३-फेज इंडक्शन मोटरचे स्पीड कंट्रोल.
🔰 Inverter / UPS – Detect the faults and troubleshoot
Practical: 50 Hrs | Theory: 10 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 175. Assemble circuits of voltage stabilizer and UPS.
- 175. व्होल्टेज स्टॅबिलायझर व UPS ची सर्किट्स एकत्र करणे.
- 176. Prepare an emergency light.
- 176. इमर्जन्सी लाइट तयार करणे.
- 177. Assemble circuits of battery charger and inverter.
- 177. बॅटरी चार्जर व इन्व्हर्टरची सर्किट्स एकत्र करणे.
- 178. Test, analyze defects and repair voltage stabilizer, emergency light and UPS.
- 178. व्होल्टेज स्टॅबिलायझर, इमर्जन्सी लाइट व UPS ची चाचणी, दोष विश्लेषण व दुरुस्ती.
- 179. Maintain, service and troubleshoot battery charger and inverter.
- 179. बॅटरी चार्जर व इन्व्हर्टरची देखभाल, सर्व्हिसिंग व ट्रबलशूटिंग.
- 180. Install an Inverter with battery and connect it in domestic wiring for operation.
- 180. बॅटरीसह इन्व्हर्टर इन्स्टॉल करणे व ऑपरेशनसाठी डोमेस्टिक वायरिंगमध्ये कनेक्ट करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Basic concept, block diagram and working of voltage stabilizer, battery charger, emergency light, inverter and UPS. Preventive and breakdown maintenance.
Basic concept, block diagram and working of voltage stabilizer, battery charger, emergency light, inverter and UPS. Preventive and breakdown maintenance.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
व्होल्टेज स्टॅबिलायझर, बॅटरी चार्जर, इमर्जन्सी लाइट, इन्व्हर्टर व UPS ची मूलभूत संकल्पना, ब्लॉक डायग्राम व कार्य. प्रिव्हेंटिव व ब्रेकडाउन देखभाल.
व्होल्टेज स्टॅबिलायझर, बॅटरी चार्जर, इमर्जन्सी लाइट, इन्व्हर्टर व UPS ची मूलभूत संकल्पना, ब्लॉक डायग्राम व कार्य. प्रिव्हेंटिव व ब्रेकडाउन देखभाल.
🔰 Power Plants – Erect overhead domestic service line, outline various power plant layout
Practical: 23 Hrs | Theory: 04 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 181. Draw layout of thermal power plant and identify function of different layout elements.
- 181. थर्मल पॉवर प्लांटचा लेआउट काढणे व विविध लेआउट घटकांचे कार्य ओळखणे.
- 182. Draw layout of hydel power plant and identify functions of different layout elements.
- 182. हायडेल पॉवर प्लांटचा लेआउट काढणे व विविध लेआउट घटकांचे कार्य ओळखणे.
- 183. Visit to transmission / distribution substation.
- 183. ट्रान्समिशन / डिस्ट्रिब्युशन सबस्टेशनला भेट.
- 184. Draw actual circuit diagram of substation visited and indicate various components.
- 184. भेट दिलेल्या सबस्टेशनचे वास्तविक सर्किट डायग्राम काढणे व विविध घटक दर्शवणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Conventional and non-conventional sources of energy and their comparison. Power generation by thermal and hydel power plants.
Conventional and non-conventional sources of energy and their comparison. Power generation by thermal and hydel power plants.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
पारंपारिक व अपारंपारिक ऊर्जा स्त्रोत व त्यांची तुलना. थर्मल व हायडेल पॉवर प्लांट्सद्वारे वीजनिर्मिती.
पारंपारिक व अपारंपारिक ऊर्जा स्त्रोत व त्यांची तुलना. थर्मल व हायडेल पॉवर प्लांट्सद्वारे वीजनिर्मिती.
🔰 Solar Panel – Plan, assemble and install solar panel
Practical: 25 Hrs | Theory: 07 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 185. Prepare layout plan and Identify different elements of solar power system.
- 185. सोलर पॉवर सिस्टमचा लेआउट प्लॅन तयार करणे व विविध घटक ओळखणे.
- 186. Prepare layout plan and Identify different elements of wind power system.
- 186. विंड पॉवर सिस्टमचा लेआउट प्लॅन तयार करणे व विविध घटक ओळखणे.
- 187. Assemble and connect solar panel for illumination.
- 187. इल्युमिनेशनसाठी सोलर पॅनेल एकत्र करणे व कनेक्ट करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Various ways of electrical power generation by non-conventional methods. Power generation by solar and wind energy. Principle and operation of solar panel.
Various ways of electrical power generation by non-conventional methods. Power generation by solar and wind energy. Principle and operation of solar panel.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
अपारंपारिक पद्धतींनी विद्युत उर्जा निर्मितीचे विविध मार्ग. सोलर व विंड ऊर्जेद्वारे वीजनिर्मिती. सोलर पॅनेलचे तत्त्व व कार्य.
अपारंपारिक पद्धतींनी विद्युत उर्जा निर्मितीचे विविध मार्ग. सोलर व विंड ऊर्जेद्वारे वीजनिर्मिती. सोलर पॅनेलचे तत्त्व व कार्य.
🔰 Distribution & Smart Grid – Erect overhead domestic service line and explain smart distribution grid
Practical: 50 Hrs | Theory: 10 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 188. Practice installation of insulators used in HT/LT line for a given voltage range.
- 188. दिलेल्या व्होल्टेज श्रेणीसाठी HT/LT लाईनमध्ये वापरल्या जाणाऱ्या इन्सुलेटर्सची इन्स्टॉलेशन प्रॅक्टिस.
- 189. Draw single line diagram of transmission and distribution system.
- 189. ट्रान्समिशन व डिस्ट्रिब्युशन सिस्टमचे सिंगल लाईन डायग्राम काढणे.
- 190. Measure current carrying capacity of conductor for given power supply.
- 190. दिलेल्या पॉवर सप्लायसाठी कंडक्टरची करंट कॅरींग कॅपॅसिटी मोजणे.
- 191. Fasten jumper in pin, shackle and suspension type insulators.
- 191. पिन, शॅकल व सस्पेन्शन टाइप इन्सुलेटरमध्ये जम्पर बांधणे.
- 192. Erect an overhead service line pole for single phase 230V distribution system in open space.
- 192. खुल्या जागेत सिंगल फेज 230V वितरण प्रणालीसाठी ओव्हरहेड सर्व्हिस लाईन पोल उभारणे.
- 193. Practice on laying of domestic service line.
- 193. डोमेस्टिक सर्व्हिस लाईन टाकण्याचा सराव.
- 194. Install bus bar and bus coupler on LT line.
- 194. LT लाईनवर बस बार व बस कपलर इन्स्टॉल करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Transmission and distribution networks. Line insulators, overhead poles and method of joining aluminum conductors. Safety precautions and IE rules pertaining to domestic service connections. Various substations. Various terms like – maximum demand, average demand, load factor, diversity factor, plant utility factor etc.
Transmission and distribution networks. Line insulators, overhead poles and method of joining aluminum conductors. Safety precautions and IE rules pertaining to domestic service connections. Various substations. Various terms like – maximum demand, average demand, load factor, diversity factor, plant utility factor etc.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
ट्रान्समिशन व डिस्ट्रिब्युशन नेटवर्क्स. लाईन इन्सुलेटर्स, ओव्हरहेड पोल्स व अल्युमिनियम कंडक्टर्स जोडण्याची पद्धत. डोमेस्टिक सर्व्हिस कनेक्शनशी संबंधित सुरक्षा खबरदारी व IE नियम. विविध सबस्टेशन्स. विविध संज्ञा जसे – मॅक्झिमम डिमांड, एव्हरेज डिमांड, लोड फॅक्टर, डायव्हर्सिटी फॅक्टर, प्लांट युटिलिटी फॅक्टर इ.
ट्रान्समिशन व डिस्ट्रिब्युशन नेटवर्क्स. लाईन इन्सुलेटर्स, ओव्हरहेड पोल्स व अल्युमिनियम कंडक्टर्स जोडण्याची पद्धत. डोमेस्टिक सर्व्हिस कनेक्शनशी संबंधित सुरक्षा खबरदारी व IE नियम. विविध सबस्टेशन्स. विविध संज्ञा जसे – मॅक्झिमम डिमांड, एव्हरेज डिमांड, लोड फॅक्टर, डायव्हर्सिटी फॅक्टर, प्लांट युटिलिटी फॅक्टर इ.
🔰 Circuit Breakers – Examine the faults and carry out repairing
Practical: 25 Hrs | Theory: 04 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 195. Identify various parts of relay and ascertain the operation.
- 195. रिलेचे विविध भाग ओळखणे व त्याचे ऑपरेशन निश्चित करणे.
- 196. Practice setting of pick up current and time setting multiplier for relay operation.
- 196. रिले ऑपरेशनसाठी पिक अप करंट व टाइम सेटिंग मल्टिप्लायर सेट करण्याचा सराव.
- 197. Identify the parts of circuit breaker, check its operation.
- 197. सर्किट ब्रेकरचे भाग ओळखणे, त्याचे ऑपरेशन तपासणे.
- 198. Test tripping characteristic of circuit breaker for over current and short circuit current.
- 198. ओव्हर करंट व शॉर्ट सर्किट करंटसाठी सर्किट ब्रेकरची ट्रिपिंग वैशिष्ट्ये तपासणे.
- 199. Practice on repair and maintenance of circuit breaker.
- 199. सर्किट ब्रेकरची दुरुस्ती व देखभाल करण्याचा सराव.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
Types of relays and its operation. Types of circuit breakers, their applications and functioning. Production of arc and quenching.
Types of relays and its operation. Types of circuit breakers, their applications and functioning. Production of arc and quenching.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
रिलेचे प्रकार व त्यांचे ऑपरेशन. सर्किट ब्रेकर्सचे प्रकार, त्यांचे उपयोग व कार्य. आर्क निर्मिती व क्वेंचिंग.
रिलेचे प्रकार व त्यांचे ऑपरेशन. सर्किट ब्रेकर्सचे प्रकार, त्यांचे उपयोग व कार्य. आर्क निर्मिती व क्वेंचिंग.
🔰 EV Charging – Install and troubleshoot Electric Vehicle charging stations
Practical: 22 Hrs | Theory: 04 Hrs
Professional Skills (Trade Practical)
⚡ Professional Skills (Trade Practical)
- 200. Demonstrate different charger specifications.
- 200. वेगवेगळ्या चार्जर स्पेसिफिकेशन्स दाखवणे.
- 201. Perform installation of EV charging Station for Public places.
- 201. सार्वजनिक ठिकाणांसाठी EV चार्जिंग स्टेशनची इन्स्टॉलेशन करणे.
- 202. Perform installation of Home EV charging stations.
- 202. होम EV चार्जिंग स्टेशन्सची इन्स्टॉलेशन करणे.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
EV scenario in India and EV Charging basic theory. EV Charging safety requirements.
EV scenario in India and EV Charging basic theory. EV Charging safety requirements.
📖 Professional Knowledge (Trade Theory):
भारतातील EV परिस्थिती व EV चार्जिंग मूलभूत सिद्धांत. EV चार्जिंग सुरक्षा आवश्यकता.
भारतातील EV परिस्थिती व EV चार्जिंग मूलभूत सिद्धांत. EV चार्जिंग सुरक्षा आवश्यकता.
📐 Engineering Drawing
Theory: 40 Hrs
Topics
📌 विषय
- Reading of Electrical Sign and Symbols.
- इलेक्ट्रिकल चिन्हे व चिन्हांचे वाचन.
- Sketches of Electrical components.
- इलेक्ट्रिकल घटकांचे स्केचेस.
- Reading of Electrical wiring diagram and Layout diagram. Reading of Electrical earthing diagram. Drawing the schematic diagram of plate and pipe earthing.
- इलेक्ट्रिकल वायरिंग डायग्राम व लेआउट डायग्रामचे वाचन. इलेक्ट्रिकल अर्थिंग डायग्रामचे वाचन. प्लेट व पाईप अर्थिंगचे स्किमॅटिक डायग्राम काढणे.
- Drawing of Electrical circuit diagram.
- इलेक्ट्रिकल सर्किट डायग्राम काढणे.
- Drawing of Block diagram of Instruments & equipment of trades.
- ट्रेड्सच्या उपकरणांचे व यंत्रांचे ब्लॉक डायग्राम काढणे.
🧮 Workshop Calculation & Science
Theory: 32 Hrs
Topics
📌 विषय
- Friction – Friction – Lubrication
- घर्षण – घर्षण – वंगण
- Algebra – Addition, subtraction, multiplication & division, Theory of indices, algebraic formula, related problems
- बीजगणित – बेरीज, वजाबाकी, गुणाकार व भागाकार, निर्देशांकांचा सिद्धांत, बीजगणितीय सूत्रे, संबंधित समस्या
- Elasticity – Elastic, plastic materials, stress, strain and their units and young’s modulus
- प्रत्यास्थता – प्रत्यास्थ, प्लास्टिक पदार्थ, ताण, विकृती व त्यांची एकके व यंगचा मापांक
- Profit and Loss – Simple problems on profit & loss, Simple and compound interest
- नफा व तोटा – नफा व तोट्यावरील सोप्या समस्या, सरळ व चक्रवाढ व्याज
- Estimation and Costing – Simple estimation of the requirement of material etc., as applicable to the trade. Problems on estimation and costing
- अंदाज व खर्च – ट्रेडला लागू असलेल्या साहित्याच्या आवश्यकतेचा सोपा अंदाज. अंदाज व खर्चावरील समस्या
🛠️ Project Work / Industrial Visit
📌 Suggested Projects:
a) Battery charger / Emergency light
b) Control of motor pump with tank level
c) DC voltage converter using SCRs
d) Logic control circuits using relays
e) Alarm / indicator circuits using sensors
a) Battery charger / Emergency light
b) Control of motor pump with tank level
c) DC voltage converter using SCRs
d) Logic control circuits using relays
e) Alarm / indicator circuits using sensors
📌 सुचवलेली प्रकल्प कार्ये:
अ) बॅटरी चार्जर / इमर्जन्सी लाइट
ब) टँक लेव्हलसह मोटर पंपचे नियंत्रण
क) SCRs वापरून DC व्होल्टेज कन्व्हर्टर
ड) रिले वापरून लॉजिक कंट्रोल सर्किट्स
इ) सेन्सर्स वापरून अलार्म / इंडिकेटर सर्किट्स
अ) बॅटरी चार्जर / इमर्जन्सी लाइट
ब) टँक लेव्हलसह मोटर पंपचे नियंत्रण
क) SCRs वापरून DC व्होल्टेज कन्व्हर्टर
ड) रिले वापरून लॉजिक कंट्रोल सर्किट्स
इ) सेन्सर्स वापरून अलार्म / इंडिकेटर सर्किट्स
📊 Summary – Second Year Total
| Component | Hours | |
|---|---|---|
| Professional Skills (Trade Practical) | Professional Skills (Trade Practical) | 840 Hrs |
| Professional Knowledge (Trade Theory) | Professional Knowledge (Trade Theory) | 300 Hrs |
| Engineering Drawing | इंजिनिअरिंग ड्रॉइंग | 40 Hrs |
| Workshop Calculation & Science | वर्कशॉप कॅल्क्युलेशन व सायन्स | 32 Hrs |
| Employability Skills | Employability Skills | 60 Hrs |
| Grand Total | एकूण | 1272 Hrs |
📌 Note: This syllabus is as per Revised Syllabus 2023 for Electrician Trade under CTS (Craftsman Training Scheme) – DGT, Ministry of Skill Development & Entrepreneurship.
📌 सूचना: हा अभ्यासक्रम CTS (Craftsman Training Scheme) अंतर्गत Electrician Trade साठी Revised Syllabus 2023 नुसार आहे – DGT, Ministry of Skill Development & Entrepreneurship.