NAPS

पीएम-नॅप्स (PM-NAPS) पोर्टलवर तुमची निवड निश्चित करण्यासाठी ५ महत्त्वाच्या गोष्टी

पीएम-नॅप्स (PM-NAPS) पोर्टलवर तुमची निवड निश्चित करण्यासाठी ५ महत्त्वाच्या गोष्टी
🎯 करिअर मार्गदर्शन

पीएम-नॅप्स (PM-NAPS) पोर्टलवर
तुमची निवड निश्चित करण्यासाठी ५ महत्त्वाच्या गोष्टी

📌 तुमची शिकाऊ उमेदवारी (Apprenticeship) यशस्वी करण्यासाठी तांत्रिक ‘गुपितं’ आणि प्रक्रिया समजून घ्या
📢 अनेक तरुण ‘स्किल इंडिया’ पोर्टलवर शिकाऊ उमेदवारीसाठी मोठ्या आशेने नोंदणी करतात, परंतु अनेकांची तक्रार असते की त्यांना कंपन्यांकडून प्रतिसाद मिळत नाही. तुम्ही सर्व माहिती भरली असूनही तुम्हाला संधी का मिळत नाहीये? नामांकित कंपन्यांच्या नजरेत तुमचे प्रोफाईल येण्यासाठी आणि तुमची निवड निश्चित करण्यासाठी पोर्टलवरील काही तांत्रिक ‘गुपितं’ आणि प्रक्रिया समजून घेणे अत्यंत आवश्यक आहे.

👨‍🏫 एक करिअर मार्गदर्शक म्हणून, मी तुम्हाला अशा ५ महत्त्वाच्या गोष्टी सांगणार आहे ज्या तुमचा शिकाऊ उमेदवारीचा मार्ग सुकर करतील.
१ १००% प्रोफाईल पूर्णतेचे महत्त्व आणि ‘एक्टिव्हेशन लिंक’

बऱ्याचदा विद्यार्थी नोंदणी करतात आणि विसरून जातात. पण लक्षात ठेवा, तुमची पहिली पायरी ही तुमच्या ईमेलवर आलेली ‘एक्टिव्हेशन लिंक’ (Activation Link) क्लिक करणे ही आहे. जोपर्यंत तुम्ही तुमच्या नोंदणीकृत ईमेलवर जाऊन ती लिंक क्लिक करत नाही, तोपर्यंत तुमचे खाते सक्रिय होत नाही.

त्यानंतर येते सर्वात महत्त्वाची अट – प्रोफाईल पूर्णता. जोपर्यंत तुमचे प्रोफाईल १००% पूर्ण होत नाही, तोपर्यंत तुम्ही कंपन्यांसाठी (Establishments) पूर्णपणे ‘अदृश्य’ असता.

💡 “आस्थापनांना तुमचे प्रोफाइल दिसण्यासाठी ते १००% पूर्ण असणे अनिवार्य आहे.”

जेव्हा तुमचे प्रोफाईल १००% पूर्ण असते, तेव्हाच तुमचे नाव कंपन्यांच्या शोध यादीत वर येते. त्यामुळे केवळ नोंदणी करून थांबू नका, तर सर्व शैक्षणिक आणि वैयक्तिक माहिती भरून प्रोफाईल पूर्ण करा.

२ आधार ई-केवायसी (e-KYC) आणि ‘नॉन-एडिटेबल’ डेटाचे गांभीर्य

पोर्टलवर ई-केवायसी (e-KYC) करणे ही केवळ एक तांत्रिक प्रक्रिया नसून ती तुमच्या भविष्यातील कायदेशीर कराराचा पाया आहे. आधार किंवा व्हीआयडी (VID) द्वारे ई-केवायसी केल्यावर तुमचे नाव, जन्मतारीख आणि पालकांचे नाव आधार डेटाबेसमधून ‘ऑटो-फेच’ केले जाते.

⚠️ महत्त्वाची सूचना: हा सर्व डेटा ‘नॉन-एडिटेबल’ असतो, म्हणजेच एकदा आधारशी लिंक झाल्यावर तुम्ही यात कोणताही बदल करू शकत नाही.

हे का महत्त्वाचे आहे? कारण हाच डेटा तुमच्या शिकाऊ उमेदवारीच्या कायदेशीर करारावर छापला जातो. जर तुमच्या आधारमधील माहिती आणि बँक खात्यातील माहिती यात तफावत असेल, तर तुमचे विद्यावेतन (Stipend) अडकू शकते.

जर तुम्हाला फोटो बदलायचा असेल, तर तो याच टप्प्यावर बदलता येतो. मात्र, लक्षात ठेवा की अपलोड केलेले फोटो किंवा दस्तऐवज JPEG/PNG फॉरमॅटमध्ये आणि ४ MB पेक्षा कमी आकाराचे असावेत.

३ करारासाठी ७ दिवसांची ‘डेडलाईन’ आणि निर्णयक्षमता

जेव्हा एखादी कंपनी तुम्हाला निवडते, तेव्हा पोर्टलद्वारे एक तात्पुरता करार कोड (Temporary Contract Code) तयार केला जातो. हा कोड फक्त ७ दिवसांसाठी वैध असतो. या ७ दिवसांत तुम्हाला करारावर डिजिटल स्वाक्षरी करावी लागते.

📋 करार स्वीकारण्यापूर्वी व्यावसायिक दृष्टिकोनातून खालील गोष्टी तपासा:

🔹 कामाचे स्वरूप (Job Role) ते तुमच्या आवडीचे आहे का?
🔹 कालावधी आणि ठिकाण तुम्ही तिथे काम करण्यास सोयीस्कर आहात का?
🔹 अधिकार जर तुम्हाला करारातील अटी मान्य नसतील, तर तुम्हाला तो करार ‘Reject’ (अस्वीकार) करण्याचा पूर्ण अधिकार आहे.

एकदा तुम्ही स्वाक्षरी (Sign) केली की, तुमच्या अर्जाचा दर्जा ‘Pending’ वरून ‘Signed’ असा होतो आणि त्यानंतर तो अंतिम मंजुरीसाठी ‘Apprenticeship Advisor’ कडे जातो. या प्रक्रियेतील तुमची तत्परता तुमची व्यावसायिकता दर्शवते.

४ आयटीआय (ITI) विद्यार्थ्यांसाठी ‘मॅजिक’ बटण

जर तुम्ही आयटीआय (ITI) उत्तीर्ण असाल, तर तुमच्यासाठी ही प्रक्रिया अधिक सुलभ आहे. नोंदणी करताना ‘ITI Student’ या चेकबॉक्सवर टिक करणे विसरू नका.

तुमचा आयटीआय रोल नंबर टाकताच तुमची महत्त्वाची शैक्षणिक माहिती डेटाबेसमधून आपोआप भरली जाते. यामुळे माहिती भरताना होणाऱ्या मानवी चुका टळतात आणि कंपन्यांना तुमच्या तांत्रिक कौशल्याची खात्री पटते.

⚡ व्यावसायिक शिक्षण घेतलेल्या विद्यार्थ्यांसाठी हे एक अत्यंत प्रभावी साधन आहे, ज्याचा वापर करून तुम्ही इतरांपेक्षा पुढे राहू शकता.
५ पीएफएमएस (PFMS), बेनिफिशरी आयडी आणि डीबीटी (DBT)

तुमच्या विद्यावेतनाचा (Stipend) प्रश्न थेट ई-केवायसीशी जोडलेला आहे. ई-केवायसी पूर्ण झाल्यावर तुमची माहिती पीएफएमएस (Public Financial Management System) कडे ‘बेनिफिशरी आयडी’ तयार करण्यासाठी पाठवली जाते.

🧾 येथे एक महत्त्वाचा फरक लक्षात घ्या:

✅ NAPS करार जर तुम्हाला सरकारी योजनेअंतर्गत विद्यावेतन हवे असेल, तर ‘बेनिफिशरी आयडी’ असणे अनिवार्य आहे.
🔹 Non-NAPS करार ज्या करारांमध्ये सरकारचा वाटा नसतो, तिथे या आयडीशिवायही तुम्ही करार करू शकता.

सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, तुमचे विद्यावेतन थेट लाभ हस्तांतरण (DBT) द्वारे केवळ तुमच्या आधार-सीडेड (Aadhaar-seeded) बँक खात्यातच जमा होईल.

🏦 तुमचे बँक खाते आधारशी लिंक असल्याची खात्री करा, अन्यथा पेमेंट प्रक्रिया थांबेल. तुम्ही तुमच्या डॅशबोर्डवरील ‘DBT Tile’ वर जाऊन तुमचा शिकाऊ उमेदवारी कोड टाकून विद्यावेतनाचा दर्जा ट्रॅक करू शकता.

🎯 निष्कर्ष

शिकाऊ उमेदवारी मिळवण्याची ही प्रक्रिया आता केवळ कागदोपत्री राहिलेली नाही, तर ती पूर्णपणे पारदर्शक आणि डिजिटल झाली आहे. या डिजिटल युगात ‘डिजिटल साक्षरता’ हे तुमचे पहिले कौशल्य आहे.

वरील तांत्रिक बाबींची पूर्तता करणे म्हणजे तुमच्या यशस्वी करिअरच्या दिशेने टाकलेले एक ठोस पाऊल आहे.

🚀 तुमचे १००% प्रोफाईल पूर्ण करून तुम्ही तुमच्या स्वप्नातील करिअरच्या दिशेने पहिले पाऊल टाकण्यास तयार आहात का?

📞 मदत केंद्र

काही शंका किंवा तांत्रिक अडचण असल्यास, अधिकृत मदतीसाठी संपर्क साधा:

माय भारत (MY Bharat) पोर्टलवर नोंदणी करा – ITI च्या विद्यार्थ्यांसाठी सुवर्णसंधी!

१५ ते २९ वयोगटातील प्रत्येक विद्यार्थ्याने जाणून घ्यावी अशी राष्ट्रीय स्तरावरील योजना


प्रस्तावना

तुम्ही जर ITI मध्ये औद्योगिक प्रशिक्षण घेत असाल आणि तुमचे वय १५ ते २९ वर्षांदरम्यान असेल, तर तुमच्यासाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि उपयुक्त बातमी आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या व्यवसाय शिक्षण व प्रशिक्षण संचालनालयाने (DVET) दिनांक १० ऑगस्ट २०२६ रोजी एक महत्त्वाचे परिपत्रक जारी केले असून, त्याअंतर्गत राज्यातील सर्व शासकीय व खाजगी औद्योगिक प्रशिक्षण संस्थांना केंद्र शासनाच्या “माय भारत” (Mera Yuva Bharat – MY Bharat) पोर्टलवर आपल्या विद्यार्थ्यांची नोंदणी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.

ITI आपल्या सर्व विद्यार्थ्यांना ही संधी उपलब्ध करून देण्यासाठी कटिबद्ध आहे. या ब्लॉगमध्ये आपण जाणून घेऊया की माय भारत पोर्टल म्हणजे काय, त्यावर नोंदणी कशी करावी, आणि त्यातून विद्यार्थ्यांना कोणकोणते फायदे मिळू शकतात.


माय भारत (MY Bharat) म्हणजे काय?

“मेरा युवा भारत” (Mera Yuva Bharat) हे केंद्र शासनाच्या युवा कार्यक्रम व क्रीडा मंत्रालयामार्फत विकसित करण्यात आलेले एक राष्ट्रीय व्यासपीठ आहे. युवकांना राष्ट्रनिर्मितीच्या प्रक्रियेत सक्रिय सहभागी करून घेणे, आणि त्यांना विविध शासकीय उपक्रम, स्वयंसेवी संधी, कौशल्य विकास कार्यक्रम, नेतृत्व विकास, अनुभवाधारित शिक्षण, इंटर्नशिप, शिष्यवृत्ती, क्रीडा व इतर विविध संधी एकाच ठिकाणी उपलब्ध करून देणे, हा या पोर्टलचा मुख्य उद्देश आहे.

सोप्या भाषेत सांगायचे झाले तर, हे एक असे राष्ट्रीय व्यासपीठ आहे जिथे भारतातील तरुण-तरुणींना सरकारी योजना, स्पर्धा, इंटर्नशिप, शिष्यवृत्ती आणि विविध राष्ट्रीय उपक्रमांची माहिती एकाच ठिकाणी मिळते — आणि त्यात सहभागी होण्याची संधीही मिळते.


शासनाकडून नोंदणीचे निर्देश का देण्यात आले?

राज्यातील शासकीय व खाजगी औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था या कौशल्य, रोजगार, उद्योजकता व नाविन्यता विभागाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखाली येत असल्याने, शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने दिलेल्या निर्देशांची अंमलबजावणी या संस्थांनीही करणे आवश्यक ठरते. त्यामुळे DVET ने सर्व प्रादेशिक कार्यालयांना आणि त्याअंतर्गत येणाऱ्या सर्व ITI संस्थांना याबाबत तात्काळ कार्यवाही करण्याचे निर्देश दिले आहेत.

ITI सारख्या संस्थांची जबाबदारी आहे की, आपल्या पात्र विद्यार्थ्यांना या राष्ट्रीय व्यासपीठाशी जोडून त्यांना उपलब्ध संधींचा लाभ मिळवून देणे.


नोंदणी प्रक्रिया – सोपी आणि पूर्णपणे मोफत

महत्त्वाची बाब म्हणजे, माय भारत पोर्टलवरील नोंदणी प्रक्रिया पूर्णपणे मोफत आहे. कोणत्याही विद्यार्थ्याकडून यासाठी कोणतेही शुल्क आकारले जाणार नाही. नोंदणी करण्यासाठी पुढील पद्धत अवलंबावी:

  1. अधिकृत संकेतस्थळाला भेट द्या: mybharat.gov.in
  2. स्वतःची नोंदणी करा (आवश्यक वैयक्तिक तपशील भरून).
  3. ITI मधील नियुक्त MY Bharat नोडल अधिकारी किंवा युवा राजदूत (Youth Ambassadors) यांच्याशी संपर्क साधून आवश्यक मार्गदर्शन घ्या.
  4. नोंदणी पूर्ण झाल्यावर, पोर्टलवर उपलब्ध विविध राष्ट्रीय युवा उपक्रमांमध्ये सहभागी होण्यास सुरुवात करा.

ITI मध्ये या उपक्रमासाठी विशेष नोंदणी मोहीम राबवली जाणार असून, संस्थेतील किमान दोन विद्यार्थ्यांना “MY Bharat Youth Ambassadors” म्हणून नियुक्त केले जाईल, जे इतर सहकारी विद्यार्थ्यांना नोंदणी प्रक्रियेत मदत करतील.


विद्यार्थ्यांना मिळणारे प्रमुख फायदे आणि संधी

माय भारत पोर्टलवर नोंदणी केल्यानंतर विद्यार्थ्यांना खालील राष्ट्रीय स्तरावरील उपक्रमांमध्ये सहभागी होण्याची संधी मिळते:

१. विकसित भारत यंग लीडर्स डायलॉग (VBYLD) – राष्ट्रीय युवा महोत्सव

राष्ट्रीय स्तरावरील क्विझ व निबंध स्पर्धांमध्ये सहभाग, भारत मंडपम् (नवी दिल्ली) येथे भेट देण्याची संधी, आणि थेट पंतप्रधानांशी संवाद साधण्याची दुर्मिळ संधी.

२. विकसित भारत युवा संसद (VBYP)

जिल्हा, राज्य व राष्ट्रीय स्तरावरील स्पर्धांमध्ये सहभाग आणि भारतीय संसद भवनाला भेट देण्याची संधी.

३. विकसित व्हायब्रंट व्हिलेज कार्यक्रम (VVVP)

हिमाचल प्रदेश, उत्तराखंड व लडाख येथील सीमावर्ती गावांना भेट देऊन तेथील संस्कृती व विकासाची माहिती घेण्याची संधी.

४. अनुभवाधारित शिक्षण कार्यक्रम (Learning by Doing)

शासकीय विभाग, स्वयंसेवी संस्था व उद्योगांमध्ये प्रत्यक्ष कामाचा अनुभव घेण्याची संधी — जी ITI विद्यार्थ्यांसाठी विशेष उपयुक्त आहे.

५. प्रधानमंत्री इंटर्नशिप योजना

नामांकित उद्योगांमध्ये सशुल्क इंटर्नशिपची संधी, दरमहा ₹५,000 स्टायपेंड (६-९ महिने) आणि ₹6,000 एकरकमी आर्थिक सहाय्य.

६. शिष्यवृत्ती संधी

SBI आशा शिष्यवृत्ती, ONGC मेरिट शिष्यवृत्ती यांसारख्या विविध योजनांची माहिती व उच्च शिक्षणासाठी आर्थिक सहाय्य.

७. युवा आदान-प्रदान कार्यक्रम (TYEP, KYEP, ISYEP, BAYEP)

भारतातील विविध राज्यांना भेट देण्याची संधी, विविध संस्कृतींचा अनुभव व राष्ट्रीय एकात्मतेची भावना दृढ करणे.

८. इतर उपक्रम

बजेट क्वेस्ट, विकसित भारत पदयात्रा, वंदे मातरम् शिबिरे (VMCs), मूलभूत व्यवसाय प्रशिक्षण, युवा नेतृत्व व समुदाय विकास कार्यक्रम, नशामुक्त भारत अभियान, जिल्हा व क्लस्टर स्तरावरील क्रीडा स्पर्धा, आणि अनेक स्थानिक विकास उपक्रम.


ITI मधील विद्यार्थ्यांनी हे लक्षात ठेवावे

  • नोंदणी पूर्णपणे मोफत आहे — कोणालाही शुल्क भरण्याची गरज नाही.
  • संस्थेतील नोडल अधिकारी व युवा राजदूत यांची मदत घ्या.
  • नोंदणी केल्यानंतर पोर्टलवरील विविध राष्ट्रीय उपक्रमांमध्ये सक्रिय सहभाग घ्या — केवळ नोंदणी करून थांबू नका.
  • ही संधी तुमच्या कौशल्य विकास, नेतृत्व क्षमता आणि करिअर वाढीसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरू शकते.

निष्कर्ष

माय भारत पोर्टल हे केवळ एक नोंदणी व्यासपीठ नसून, ते भारतातील युवकांसाठी राष्ट्र उभारणीच्या प्रक्रियेत सहभागी होण्याचे, नवीन कौशल्ये आत्मसात करण्याचे आणि करिअरच्या नव्या वाटा शोधण्याचे एक सशक्त माध्यम आहे. ITI आपल्या सर्व पात्र विद्यार्थ्यांना या राष्ट्रीय उपक्रमात सहभागी होण्यासाठी प्रोत्साहित करते.

अधिक माहितीसाठी व नोंदणीसाठी संपर्क साधा: तुमचे ITI – MY Bharat नोडल अधिकारी कार्यालय

अधिकृत पोर्टल: mybharat.gov.in


ही माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या व्यवसाय शिक्षण व प्रशिक्षण संचालनालयाच्या दिनांक १०.०८.२०२६ रोजीच्या अधिकृत पत्रावर (क्र.७/सीटीएस/नागरकरण/२०२६/५४७) आधारित आहे.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *